Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

English version

Dengbêj

Kurdueraz egiten den kantu inprobisatua da. Kantuaren izenak berak ondo deskribatzen ditu Kurdistango inprobisatzaileak: "deng" ahotsa da eta "bej" kantatzea. Egoera ezberdinetan inprobisatzen dute:

- "Strana ser miriyan" (Hildakoen kantua): Hil den pertsonari buruz inprobisatutako kantuak dira. Inprobisatzaileak emakumeak dira.
- "Lorîn" (Sehaska kantua): Haurrei kantatutakoak. Zati batzuk inprobisatuak izan daitezke.
- "Strana dawetan" (Ezkontzetako kantua): Ezkontideen familiarteko nahiz lagunek egindako kantu inprobisatuak dira.
- "Şahî" (Jaia, bilera): Bakarka nahiz taldean bilduta, kantariak iraganeko edo egungo istorioak abestuz aritzen dira. Hainbat gairi buruz kantatzen dute. Kantu gehienak ez dira bat-batekoak, baina zati batzuk bertan momentuan inprobisatuak izan daitezke. Gizonezko helduak dira kantuan aritzen direnak gehienetan. Kantu bilera hauek bultzatzeko asmoz sortu da "Mala Dengbêjan" etxea (Amed/Diyarbakir).

Siria, Turkia, Irak eta Irango lurretan zehar zabaltzen da kurduera, eta hizkuntza gutxitua da. Egoera honek kantuaren transmisio eta garapenean eragina du. Siriako mendi kurduetan ("Çiyayê Kurmênc") dengbêj gazte ugari dago. Iraken, telebistan emititu ohi dira şahiak, baita diasporako telebistetan ere (Mcdtv; Rojtv; Medyatv). Momentuz ez dago dengbêj eskolarik baina badira transmisioa berreraikitzeko saiakerak. Horretaz gain, hainbat emakume ere inprobisatzen aritzen da egun.
Improvised verses sung in Kurdish. The name of the art itself perfectly describes the improvisers from Kurdistan: "deng" means voice and "bej" means to sing. Different types of songs are improvised on different occasions:

- "Strana ser miriyan" (funeral dirge): improvised songs sung by women in honour of the recently deceased.
- "Lorîn" (lullaby): songs sung to children. Some parts may be improvised.
- "Strana dawetan" (wedding song): verses improvised by the couple’s relatives or friends.
- "Şahî" (song for festivals or gatherings): songs telling stories from the past or present, sung either by soloists or groups. Songs deal with many different themes and issues, and although the majority are not improvised, some sections may be extemporised in situ. Singers are mainly adult men. In an attempt to foster and encourage these song gatherings, the "Mala Dengbêjan" house has been established (Amed/Diyarbakir).

Kurdish is spoken in Syria, Turkey, Iraq and Iran, and is a minority language in all four countries. This situation has had an impact on the transmission and development of the language. In the Kurdish mountains of Syria ("Çiyayê Kurmênc") there are many young "dengbêj" singers. Performances are often broadcast on Iraqi television, as well as on the TV channels of the diaspora (Mcdtv; Rojtv; Medyatv). There are no "dengbêj" schools to date, but attempts are being made to preserve the tradition. Moreover, some women have also started improvising these songs.

Deskribapen hau bertsozaleek eskainitakoa da. Aditu baten gainbegiratua behar du.

Adierazpidea
Dengbêj
Inprobisatzailea
Dengbêjî
Hizkuntza
Indoeuroparra , Indoiraniarra , Kurduera
Hizkuntzaren egoera
Zaurgarri
Kokapen geografikoa
Kurdistan
Egungo egoera
Aktibo